Lespraktijk

Maak van je klas een groep

Maak van je klas een groep - in samenwerking met Kees van Overveld een handig werkblad

Een groep maken kost werk. Een klas krijg je aan het begin van het jaar. Hoe jij vervolgens met die klas aan de slag gaat om er cohesie in aan te brengen is een uitdagende klus. Als het lukt haal je er enorm veel waardering uit en zullen jouw leerlingen altijd positief terugdenken aan de tijd dat ze bij jou in de klas hebben gezeten. Kees van Overveld heeft er geweldige boeken over geschreven: Groepsplan Gedrag, voor PO één en voor VO één.

Enkele jaren geleden heb ik een slide van Kees verwerkt tot een vragenlijst. Destijds was deze vrij populair op Twitter, maar door omstandigheden viel het vanaf mijn kant volledig stil. Tijd om daar verandering in aan te brengen.

Een vragenlijst voor jouw groep

Soms is het handig om een thermometer in je groep te hangen. Even kijken hoe het gaat. Een groep vormen doe je niet één keer per jaar. Maar elke dag weer. De mythe van “de eerste 8 weken” moet doorbroken worden. Natuurlijk is het belangrijk om jezelf goed te positioneren, de klas te doorgronden, omgangsvormen te bepalen en deze vast te leggen in een gezamenlijk commitment. Of je dit nu doet met groepsregels of op een andere manier. Leer je kids vooral hoe ze met elkaar om moeten gaan. En hoe ze met jou om moeten gaan. En jij met hen. Dat is een continu proces, niet iets dat je tot aan de herfstvakantie doet en daarna nooit meer.

Uiteraard heb je hier gesprekken over. Even kort tussendoor of in een toegewijd tijdstip. Of je nu mentor bent, op de basisschool werkt of vakdocent bent. Iedere leraar is gebaat bij een positief groepsklimaat waarin de leerlingen zichzelf kunnen zijn en op elkaar kunnen vertrouwen.

Deze vragenlijst is daarom te zien als een thermometer. Even kijken hoe het gaat.

Tips voor afname

  1. Bespreek met de leerlingen dat deze lijst vertrouwelijk ingevuld moet worden. Hun naam moet er wel op, want anders kun je er geen individueel vervolg aan geven.
  2. Nodig de leerlingen uit om zo open en eerlijk te zijn als dat zij durven.
  3. Richt je lokaal zo in dat je leerlingen dit ook echt individueel in kunnen vullen.
  4. Het moet op dat moment en kan niet als huiswerk.
  5. Stel een redelijke tijdslimiet. Het gaat om het meten van het moment en het onderbuik gevoel.

Wat te doen na afname

Dit is aan iedere leraar om zelf te bepalen op welke manier je hier een vervolg aan kunt geven. Als je houdt van statistiek kan het geen kwaad om te turven hoe vaak een bepaalde uitslag voorkomt. Als je liever kwalitatief te werk gaat kun je met name de opmerkingen en gevoelens leidend laten zijn. Wat suggesties:

  • Verwerk de resultaten in een Excel tabel. Hier kun je anoniem de gemiddelde scores laten zien. Let wel op: als je klas uit twee uitersten bestaat (de helft voelt zich onveilig, de andere helft veilig) krijg je een gemiddelde score. Gemiddelden zijn dus misleidend.
  • Nodig bepaalde leerlingen uit tot een individueel gesprek op basis van de uitkomsten van de vragenlijst.
  • Formuleer actiepunten met de klas en leg deze ergens vast: in de agenda’s of op een vel papier. Refereer hier de komende tijd aan. Neem dan na een maand weer de vragenlijst af om te kijken of er verandering is. Houd dit een paar maanden vol.
  • Laat een groep leerlingen een presentatie maken op basis van de algemene feedback. Deze “stuurgroep” gaat een voorstel doen om de sfeer te verbeteren in de klas.

Download hier:

Ik wens je veel succes met het gebruiken van deze vragenlijst. Ik ben dan ook heel erg benieuwd hoe het met je groep gaat. Laat het weten!

maak van je klas een groep voor sociaal emotionele veiligheid



    Laat een reactie achter

    Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.